Böstaður

Eftirfarandi atburðir áttu sér stað að kvöldi 23. ágúst.

Við Steinunn vorum með eldamennskuna í seinna fallinu í kvöld eftir að hafa farið í ræktina. Steinunn átti símafund við N.Y. seinna um kvöldið. Þegar við vorum búin að borða áttuðum við okkur á því að hjólið hennar Steinunnar var ennþá fyrir utan pósthúsið síðan í morgun. Tókum ekki sénsinn á að skilja það eftir og því var ákveðið að hendast í að ná í bleiku hryssuna. Til að flýta fyrir stakk ég upp á því að prófa að reiða Steinunni á bögglaberanum hjá mér. Prýðisgóð hugmynd þar sem við komumst talsvert hraðar yfir þannig. Allt gekk vel og ég hef greinilega engu gleymt þegar kemur að reiðingum, enda hrósaði Steinunn mér fyrir góða tækni. Ég jók hraðann aðeins og var farin að íhuga gírskiptingu úr 1. gír upp í 2. (af þremur samtals). Allt í einu heyri ég að einhver nálgast okkur á reiðhjóli aftan frá. "Helvítis ferð er á þessum" hugsaði ég. Einhver orð bárust frá viðkomandi sem ég gerði fastlega ráð fyrir að væru ekki ætluð okkur. Ég ákvað samt að líta aðeins til hliðar og sé mér til mikillar skelfingar að þetta er hjólalögreglan í fullum skúrða með skjalatöskuna aftaná, og var greinilega að gefa okkur merki um að víkja út í kannt hið snarasta. Ég bremsa og við Steinunn stukkum af hjólinu. Því næst dreif að önnur hjólalögregla sem hafði slegist í eftirförina.

Svo hófust yfirheyrslur sem gengu talsvert erfiðlega sökum tungumálaörðugleika. Eftir talsverðar fingrabendigar, axlaypp og vandræðalegar þagnir brá annar lögreglumaðurinn fyrir sig enskri tungu og þá fóru hlutirnir að gerast.

Name?
Raggi
Laggi?
Yes, Raggi.
Ah...bicycle name Raggi?
No no no....my name is Raggi
You Raggi?
Yes yes
Bicycle name?
...(axlaypp)
...(hornauga)

Á meðan á þessu stóð tók hin lögreglan hjólið og setti undir það standarann. Því næst tók hann hjólið í létta aðalskoðun. Ljós virka, endurskin að aftan til staðar, endurskin á pedulum til staðar og bremsur í lagi. Því næst las hann upp skráningarnúmer hjólsins í talstöðina og einhverjar fleiri upplýsingar.

Steinunn ákvað að slást í leikinn og kom lagana vörðum í skilning um að hjólið væri eign Kvennasamtaka Sakai borgar og við værum með það að láni. Lögreglan leit á klukkuna og gaf okkur annað hornauga. Þegar Steinunn var um það bil að draga upp diplómataskilríkin og nafnspjald lögreglustjórans (sem hún hitti í síðustu viku) komu einhver skilaboð í talstöðina og brúnin léttist á félögunum tveimur.

Okey okey!

...og með því að mynda kross með höndunum og benda á bögglaberann lærum við að...

Það er bannað að reiða í Japan!

Á þessari stundu erum við ekki viss um hvort ég fái sekt (eða kvennsamtökin) eða hvort ég fái kannski punkta í hjólreiðaskrá. Eitt er víst að það er enginn afsláttur veittur ef brotin eru hjólaumferðarlög í Japan.

Japanska reiðhjólalögreglan á vakt.

Einn mánuður

Nú þegar ég er búinn að vera í Japan í rúmlega mánuð er ég aðeins að reyna að átta mig á hlutunum. Hreint út sagt er þetta eins mikið öðruvísi og hugsast getur. Allt er eins og maður á ekki að venjast. Þessi upplifun kristallaðist síðasta mánudag þegar ég sótti ráðstefnu sem hálfgerður leynigestur. Ráðstefnan var haldin í tilefni 100 ára samstarfs Japans og Suður-Afríku og var með fókusinn á stöðu kvenna í Suður Afríku. Þar var Steinunn í hópi fyrirmanna og kvenna og tók þátt í pallsborðsumræðum.

Ég laumaði mér inn og kom mér fyrir í miðjum sal. Það þurfti ekki meira til þess að svipta þessari innkomu minni öllu því sem gæti kallast leynilegt. Salurinn var fullur af rúmlega 1000 japönskum konum sem náðu mér fæstar í öxl. Áður en formleg dagsrá hófst voru tónlistaratriði og ljóðalestur. Get ekki lýst þessum atriðum með beinum hætti, en ég set hér niður það sem fór í gegnum hausinn á mér á meðan.

"Okei ... ég veit ekkert hvað er að fara gerast. Spennandi"
"Vó ... hvað rugl var þetta"
"Ha? ... afhverju byrjuðu allir allt í einu að klappa með"
"Snilld"
"Hvað gerist næst ...?"
"Ha? ... er þetta búið?"

Þetta "hugarástand" er mjög lýsandi fyrir upplifun mína á japanskri menningu. Sökum tungumálaörðugleika hef ég sjaldnast hugmynd um hvað er að fara gerast eða af hverju eitthvað gerist. Þó svo að einhver lýsi því fyrir mér á ensku áður eitthvað gerist, þá er það samt ekkert eins og ég ímynda mér. Á morgun er okkur Steinunni boðið í matarhlaðborðsbingó á flottasta hótelinu í Sakai ... get bara ekki beðið.

Osakar

Borgin Osaka er hjarta Kansai svæðisins og er oftast flokkuð sem næst stærsta borg Japans. Það er nefnilega ekki sama hvernig talið er. Osakar voru til að mynda 2.628.811 samkvæmt Tölfræðistofnun Japans árið 2005. Hér er aðeins átt við íbúafjölda í sveitarfélaginu Osaka en í kringum borgina er samfellt þéttbýli sem nær yfir talsvert stærra svæði. Þetta er í raun eins og að bera saman íbúafjölda í sveitarfélaginu Reykjavíkurborg og íbúafjölda á höfuðborgarsvæðinu. Sé íbúafjöldi Osaka svæðisins lagður saman er talan augljóslega talsvert stærri. Sameinuðu Þjóðirnir telja að Osaka sé í 15. sæti yfir stærstu borgir í heimi, en aðrar heimildir segja að hún sé ofar (12. - 10. sæti). Áætlaður fjöldi er oftast í kringum 15 milljónir.

En Osakar eru ekki bara margir, þeir njóta einnig talsverðrar sérstöðu í japönsku samfélagi. Þeir nota til að mynda svokallaða Kansai mállýsku (Kansai-ben) sem er frábrugðin hinni venjulega japönsku. Það er mál manna (og kvenna) að tunga Osakanna sé í senn hljómfögur og jafnvel melódísk en á sama tíma harðari en hefðbundin japanska. Einnig hafa Osakar stytt mörg hefðbundin orð í japönsku. Sögnin  Chigau (að vera öðruvísi) breytist til að mynda í Chau. Venjulegur Osaki gerir því grein fyrir uppruna sínum um leið og hann opnar munninn utan heimasvæðisins.

Osakar eru einnig taldir með fyndnari mönnum í Japan. Flestir japanskir grínistar og uppistandarar koma frá Osaka. Fyndinn gaur í japan fær gjarnan þá spurningu hvort hann sé frá Osaka, ef mállýskan hefur ekki þegar komið upp um hann. Þetta er líklega ekki sambærilegt við Hafnfirðinga heima á Íslandi, enda eru þeir oftast einungis vandræðalega fyndnir (skoðun höfundar).

Annað dæmi um sérstöðu Osaka er notkun rúllustigans. Osökum er það tamt að standa hægra megin í stiganum ef þeir kjósa að láta stiga sjá alfarið um uppgönguna. Sé maður hins vegar á hraðferð er hægt að ganga/hlaupa upp vinstra meginn. Þessu er öfugt farið í Tokyo og annarstaðar í Japan eftir því sem höfundur kemst næst, enda vinstri umferð í landinu. Osökum hættir því við að fá eitt eða tvö hornaugu í rúllustigum annarra borga en Osaka.

Augljós munur er á íbúum Tokyo og Osaka.